"En eenmaal zo aan de gang, merkt u dat u ook niet meer terug kunt naar uw oude zelf." Floor Basten en Kerstin van Tiggelen in het voorwoord van het Handboek Buitenpromoveren

Workshop

21-06-2019

'Literature review' en
'Auteursrecht, plagiaat en referenties'

Inschrijving geopend

workshop

13-09-2019

'Methodologie' en
'Wetenschappelijk schrijven'

Inschrijving geopend

Workshop

15-11-2019

'Buitenpromoveren in één dag'

Inschrijving geopend

Workshop

maart 2020

'Buitenpromoveren in één dag'

Inschrijving geopend

Floor

Serious business

Wetenschap is serious business. Soms heeft dat eerste de overhand, soms dat tweede. De belangrijkste vraag is: neem je jezelf als wetenschapper serieus?

Op 22 augustus verscheen in de Volkskrant het artikel De topwetenschapper als tiran: ‘Ik run hier geen liefdadigheidsorganisatie’. Op 1 september was er bij Argos een uitzending over getiteld De promotiefabriek, een onderzoek naar buitenpromovendi van de Universiteit Tilburg. Ben je bij het eerste misschien blij als buitenpromovendus niet het risico te lopen voor je carrière afhankelijk zijn van een bullenbakkende hoogleraar, bij het tweede vraag je je wellicht af of buitenpromoveren wel zo’n gelukkige keuze is als je afweegt wat het je kost tegen wat het oordeel is over de wetenschappelijke kwaliteit van je proefschrift. Of je nou door de hond of door de kat gebeten wordt, leuk is anders.

Het belangrijkste advies wat ik je kan geven, is: blijf de kritiek voor. Wetenschap gaat over het volgen van kwaliteitscriteria. Telkens als je iets aan wetenschappers voorlegt, zullen ze kijken of je aan die criteria voldoet. Dat gaat volkomen automatisch en loopt parallel aan de inschatting of je tekst interessant is. Heb je een origineel idee? Dat wordt pas op waarde geschat als je hebt laten zien dat in alles wat er over het onderwerp geschreven is precies dit ene idee niet aan de orde is gesteld. Doe je een gedurfde uitspraak? Idem dito pas als je die navolgbaar fundeert in gedegen onderzoek.

Wil je de gevraagde kwaliteit leveren, verdiep je dan in die criteria. Die zijn deels disciplinespecifiek en deels generiek. Maak het jezelf niet te gemakkelijk en laat aan je hoogleraar zien dat je de grenzen van je onderwerp opzoekt door het ook in historisch of filosofisch perspectief te plaatsen, of door de relaties met andere disciplines te leggen. Dat hoeft niet ten koste te gaan van de – vaak gevreesde – afbakening, maar geeft je onderwerp juist reliëf, maakt het nog meer van jezelf. Zeker in de eerste fase van je onderzoek is er alle gelegenheid om je onderwerp zo te verdiepen. Wat daar uiteindelijk van in je proefschrift verschijnt, is misschien maar een korte paragraaf; maar dát die er staat, maakt dat dit proefschrift van jou is, en van niemand anders.

Wees niet te snel tevreden met wat er op papier staat. Dat geldt niet alleen voor de teksten die je leest, maar ook voor de teksten die je zelf schrijft. Hét generieke kwaliteitscriterium is logisch redeneren, en dat je dat kunt moet blijken uit de selectie en bespreking van je literatuur en uit je eigen schrijfwerk. Wat is de structuur van je betoog? Laat zien dat je een conclusie trekt om bepaalde redenen, staaf die redenen met bewijsmateriaal, weerleg potentiële tegenargumenten, ook weer met bewijsmateriaal. Wees open en eerlijk over je vooronderstellingen, bespreek de begrippen die je gebruikt en deconstrueer die van anderen. Concentreer je op je eigen argumentatie en verlies je niet in drogredenen. En beoordeel het werk van anderen op dezelfde kwaliteit.

Disciplinespecifieke kwaliteitscriteria hangen vaak samen met methodologie. Laat zien dat je begrepen hebt wat dat is door de herkomst van je instrumenten en hun mogelijkheden en beperkingen voor jouw onderzoek te bespreken. Je methodologie draagt je bewijslast en is daarmee een wezenlijk onderdeel van je redeneerlijn. Geen wonder dat wetenschappers zich daar primair op richten met hun kritiek, ook vanuit de corona.

Laat bovenstaande geen betoog zijn voor perfectionisme, perfectie is nou juist geen kwaliteitscriterium. Wie in de wetenschap verkondigt perfectie bereikt te hebben, kan net zo goed een schietschijf op de borst en een 'kick me'-bordje op de rug gaan dragen. Maar waar het wel een betoog voor is, is om de wetenschap serieus te nemen. En als je wetenschapper wil worden, moet je serieuze uitdagingen aan gaan. Beste is dus deze zelf op te zoeken. Dat is beter voor de kwaliteit van je werk, en jezelf als onderzoeker serieus nemen maakt het ook leuker om ermee bezig te zijn. Kritiek hou je toch, maar hoe meer je de kritiek voor blijft, des te behulpzamer de kritiek wordt die overblijft. En dat is het moment waarop de ander jou als collega-wetenschapper serieus neemt.

  • Prof dr. ir. C.J.A.M. (Katrien) Termeer
    "Gaat het je om de titel? Ben je echt nieuwsgierig? Wil je de diepte ingaan? Of heb je een punt te maken? Dat wil ik scherp hebben, want het kost veel."

    Prof dr. ir. C.J.A.M. (Katrien) Termeer // promotor // Wageningen UR
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Freek Peters
    "Het heeft mijn reputatie in het vak en in de markt een duidelijke boost gegeven."

    Dr. Freek Peters // managing partner de Galan Groep // Tilburg University
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • prof. M.P. (Meine Pieter) van Dijk PhD
    "Tegenwoordig is er de erkenning dat mensen uit de praktijk
    andersoortige dissertaties schrijven, maar niet minder gerijpte."

    Prof. M.P. (Meine Pieter) van Dijk PhD // promotor // Maastricht School of Management
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Diederik van Meenen
    "Ik zou iedereen die het leuk vind om uit zijn comfortzone te stappen, aanbevelen om aan een andere faculteit te promoveren dan waaraan de initiële opleiding is gevolgd."

    Dr. Diederik van Meenen // projectmanager Defensie // Universiteit voor Humanistiek
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. H.G.L. (Eric) Peels
    "Promoveren is al lang niet meer een kwestie van je eigen ivoren toren even inkruipen. Het eenmansavontuur van vroeger is het vandaag niet meer."

    Prof. dr. H.G.L. (Eric) Peels // promotor // Theologische Universiteit Apeldoorn
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Peter Klosse
    "Als je ergens een stemmetje hebt dat begint te fluisteren over promoveren, just do it."

    Dr. Peter Klosse // eigenaar Hotel Gastronomique De Echoput // Maastricht University
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Mariëtte Heemskerk
    "Ik ben blij dat ik de dingen zoals ik ze in gedachten heb,
    voor mijn gevoel kan aanhouden."

    Drs. Mariëtte Heemskerk // interim-manager // TU Delft
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Fred Scholte
    "Je merkt dat je iets gevonden hebt dat je fascineert,
    waarover je maar wilt blijven praten."

    Drs. Fred Scholte // arbeidsdeskundige UWV // Erasmus Universiteit Rotterdam
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Bert-Jan Heusinkveld
    "De combinatie van antropologie en medische ethiek boeit me."

    Drs. Bert-Jan Heusinkveld // predikant PKN // Vrije Universiteit Amsterdam
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. Y.W.M. (Yvonne) Benschop
    "Wat ik van mijn buitenpromovendi terughoor is dat ze altijd blij de deur uit gaan."

    Prof. dr. Y.W.M. (Yvonne) Benschop // promotor // Radboud Universiteit Nijmegen
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Marie Frietman
    "Toen de kinderen het huis uit gingen en mijn werk soepel liep,
    kreeg ik een beetje zorgen: die lege toekomst!"

    Drs. Marie Frietman // gepensioneerd docent Klassieke talen // Universiteit Leiden
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. Th.H. (Thijs) Homan
    "Het mooie van het Handboek Buitenpromoveren is dat het geschreven is voor en door buitenpromovendi."

    Prof. dr. Th.H. (Thijs) Homan // voorwoord
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. J. (Joyeeta) Gupta
    "De meesten komen bij mij met hun hobby en die verwerken we samen tot een punt dat kan bijdragen aan een gat in kennis."

    Prof. dr. J. (Joyeeta) Gupta // promotor // Universiteit van Amsterdam
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. ir. M.C.D.P. (Mathieu) Weggeman
    "Mijn buitenpromovendi hebben mij altijd aangenaam verrast."

    Prof. dr. ir. M.C.D.P. (Mathieu) Weggeman // promotor // TU Eindhoven
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • prof. dr. C.J.M. (Clemens) Kool
    "Waar het om gaat, is dat het je als buitenpromovendus lukt om een mix te realiseren waar je zelf gelukkig van wordt, die leidt tot goed onderzoek en een positieve rol in je carrière."

    prof. dr. C.J.M. (Clemens) Kool // promotor // Universiteit Utrecht
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Birgit Snijder-Kuipers
    "Bij alle hoogleraren die hadden ingetekend op mijn boek heb ik mijn boek persoonlijk afgeleverd, zodat ik meteen kon kennismaken."

    Dr. Birgit Snijder-Kuipers // kandidaat-notaris De Brauw Blackstone Westbroek // Rijksuniversiteit Groningen
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. M. (Marjan) Vermeulen
    "Ben je met pensioen, dan werk je er gemakkelijker vier dagen per week aan dan wanneer je volop met je carrière bezig bent, net van baan bent veranderd en thuis kleine kinderen hebt."

    Prof. dr. M. (Marjan) Vermeulen // promotor // Open Universiteit
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. A.J. (Ad) Kil
    "Stop met shoppen langs instellingen en hoogleraren. Je raakt daarvan enorm in de war want overal zit wel wat in. Je begint of je begint niet."

    Prof. dr. A.J. (Ad) Kil // promotor // Nyenrode Business Universiteit
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Ineke Strijp
    "De verdediging was een feestje, ik heb enorm staan te genieten."

    Dr. Ineke Strijp // directeur Strada Beheer interim-management // Tilburg University
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. H.P. (Henk) de Roest
    "Ik leer van alle promovendi, zij worden meester op hun terrein en ik kan alleen luisteren naar wat zij vinden."

    Prof. dr. H.P. (Henk) de Roest // promotor // Protestantse Theologische Universiteit
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Anne Nigten
    "Ik zag een patroon van clashes zodra kunstenaars en technische wetenschappers, ingenieurs gingen samenwerken. Toen heb ik op een goed moment besloten dat promoveren de meest interessante manier zou zijn om dat aan te pakken."

    Dr. Anne Nigten // lector Hanzehogeschool // University of the Arts (Londen, UK)
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Richard van Houdt
    "Het promotieonderzoek was een hele leuke periode:
    we wisten iets niet, en dat ging ik uitzoeken."

    Dr. Richard van Houdt // Director Transaction Services ING // Business School Nederland
    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. M.M.R. (Miriam) Vollenbroek-Hutten
    "Kennisverwerving is leuk, maar leuker is als kennis in de organisatie gebruikt kan worden, al is het maar in de vorm van een prototype."

    Prof. dr. M.M.R. (Miriam) Vollenbroek-Hutten // promotor // Universiteit Twente
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Dr. Kees van Dusseldorp
    "Collega’s reageerden enthousiast, ik heb leuke recensies gehad en krijg nog steeds uitnodigingen om workshops, referaten en gastcolleges te verzorgen."

    Dr. Kees van Dusseldorp // predikant Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) //
    Theologische Universiteit Kampen

    Lees zijn verhaal in het Handboek Buitenpromoveren

  • Prof. dr. F.P. (Femke) Geijsel
    "Waar we vroeger vooral behoefte hadden aan mensen die vanuit een bepaalde verwondering antwoorden wisten te vinden ter oplossing van het probleem, is er nu wellicht meer behoefte aan mensen die willen zoeken en er plezier in hebben steeds opnieuw de antwoorden niet te weten."

    Prof. dr. F.P. (Femke) Geijsel // voorwoord // NSO-CNA Leiderschapsacademie
    Lees haar verhaal in het Handboek Buitenpromoveren